Καθισμένος ήσυχα στην άκρη της πόλης, κοιτώ το «κυρίαρχο ρεύμα» να κυλά με δύναμη, συμπαρασύροντας και πνίγοντας στα λασπόνερά του «μεγάλα λόγια και ηρωικές διηγήσεις», πλειστηριασμούς και εκπτώσεις ιδεών, δεξιώσεις των αρχών και πολιτικούς καβγάδες. Κοιτώ τριγύρω, παρατηρώ πως δεν είμαι μόνος, χαμογελώ και τοποθετώ με δύναμη στο υγρό χώμα μια επιγραφή: «Μην πίνετε από το κυρίαρχο ρεύμα». Προτιμήστε τα μικρά, δροσιστικά, γάργαρα ρυάκια της δημιουργίας που διατρέχουν την «πόλη που σαν όχημα μάς κουβαλά στον χρόνο».

Δουλειά σε εξέλιξη

Αυτό που μου φάνηκε ενδιαφέρον στο ηλεκτρονικό περιοδικό www.wip.gr (τα αρχικά τού Work In Progress) που προσμετρά στην ψηφιακή του ζωή δύο τεύχη, είναι το διπλό σχόλιο που επιχειρεί πάνω στην τέχνη της φωτογραφίας. Το πρώτο αφορά την αποσπασματικότητα των φωτογραφιών και των καλλιτεχνών που φιλοξενούνται. Πρόκειται για αδημοσίευτες φωτογραφίες διαφορετικών ενοτήτων από πολλούς φωτογράφους ξεχωριστών τεχνοτροπιών. Οι φωτογραφίες δεν αποτελούν απαραίτητα μια ολοκληρωμένη ενότητα, αλλά είναι τμήματα μιας πρόσφατης ή παλιότερης δουλειάς σε εξέλιξη, καθώς επίσης και μεμονωμένες φωτογραφίες (εκτός σειράς), εφόσον ο φωτογράφος τις αντιμετωπίζει ως μέρος της γενικότερης εξέλιξης της δουλειάς του. Οι φωτογραφίες μπορούν να υπάρξουν μόνες τους χωρίς να έχουν ανάγκη το «πριν και το μετά» της σειράς (νοηματικής ή χρονικής) στην οποία εντάσσονται. Ενώνοντας τη μοναξιά τους, αυτές οι εικόνες δημιουργούν ένα wip σύνολο, που έχει νόημα να ιδωθεί μέσα στην αποσπασματικότητά του. Εδώ κρύβεται το δεύτερο σχόλιο που επιχειρεί το wip, που, αν και ψηφιακό, βγαίνει σε μορφή pdf και «υποδύεται» το χαρτί. Αν και οι φωτογραφίες είναι άυλες-ψηφιακές και οι περισσότερες έχουν τραβηχτεί και έχουν υποστεί επεξεργασία στην οθόνη (κάμερας και υπολογιστή) και προσφέρονται για θέαση και πάλι σε μια οθόνη, μοιάζουν να περιμένουν την έκτυπη μορφή τους για να ολοκληρωθούν. Ολο το περιοδικό μοιάζει να αδιαφορεί για τις ψηφιακές ευκολίες στην παρουσίαση φωτογραφικού υλικού και προσφέρεται ως να ήταν τυπωμένο, προκαλώντας τα σχόλια των επισκεπτών, που προτρέπουν τον δημιουργό του wip να το τυπώσει. Μοιάζουν με κάποια καταληκτικά σπαράγματα μια κάποιας εποχής της φωτογραφίας, όπου ψηφιακή και έκτυπη φύση, άυλη και υλική αντίστοιχα, «μπερδεύονται και μας μπερδεύουν» γλυκά, παίζουν (όπως οφείλουν, ένα ακόμη «παιχνίδι του μυαλού»), οδηγώντας στον επαναπροσδιορισμό της τέχνης της φωτογραφίας.

Θεσσαλονίκη σε 360ο

Οταν έγραψα για τη Σφήνα, χρησιμοποίησα μερικές φωτογραφίες από τον δικτυακό οδηγό της Θεσσαλονίκης www.thessaloniki360.gr. Για την προσπάθεια αυτή μού είχε μιλήσει στον δρόμο ο Γιάννης Ψαθάς, σε μια τυχαία συνάντησή μας. Το site, βασισμένο στην τεχνολογία των εικονικών περιηγήσεων, με την τεχνολογία των διαδραστικών πανοραμάτων, επιχειρεί να παρουσιάσει τη Θεσσαλονίκη σε ολόκληρο τον κόσμο και το κάνει με επιτυχία, γιατί το πανοραμικό φορμά ταιριάζει πολύ στην πόλη. Μερικές από τις πιο ωραίες της φωτογραφίες στο παρελθόν, όπως αυτές των αδελφών Ζαρζώνη, τραβήχτηκαν στο εντυπωσιακό αυτό φορμά, πόσο μάλιστα τώρα που αυτό γίνεται σε κλίμακα 360ο, με τη βοήθεια της τεχνολογίας και με κίνηση. Η ψηφιακή εκδοχή των πανοραμικών απεικονίσεων δημιουργεί ένα αισθητικό ξάφνιασμα στο μάτι και στον εγκέφαλο, που αναρωτιέται για τη σφαιρικότητα όλων όσα βλέπει-αντιλαμβάνεται καθώς και για την τύχη όσων, μοιραία, δεν θα αντιληφθεί ποτέ. Στο site υπάρχουν περίπου 400 υψηλής ποιότητας εικονικές περιηγήσεις που συνδυάζονται με πληροφορίες και νέα από τη ζωή και την καθημερινότητα της πόλης, ένας διαφορετικός οδηγός πόλης που δικτυώνεται μέσω του myspace και του facebook.