Αγαπητέ Φιντέλ,
σου εύχομαι χρόνια πολλά!Εγινες 81 Αυγούστων έμαθα από το πρωτοσέλιδο της «Γκράμα», της εφημερίδας του κόμματός σου που εκδίδεται σε έξι γλώσσες. Σε λίγες ώρες φεύγω από τη χώρα που ελέγχεις την τύχη της δεκαετίες τώρα. Θαυμάζω το φεγγάρι που με υγρά μάτια χορεύει το τραγούδι της σιωπής και με αποχαιρετά με μαντίλι λευκό από την Κούβα σου. Λευκό είναι και το χρώμα των ρούχων που φοράνε οι «ξαναγεννημένοι» Αφροκουβανοί, πιστοί του θεού Ολιφρί, της θρησκείας Γιορούμπα, που επιβίωσε στο χρόνο για να πείσει το πιο φτωχό κομμάτι των αφελών πρώην σκλάβων νησιωτών πως μπορεί να ελέγξει το πεπρωμένο με τον ίδιο τρόπο που το έκανες εσύ, ο Τσε και οι εξαντλημένοι από τις κακουχίες επαναστάτες σας. Μια επιγραφή σε έναν από τους λίγους φρεσκοβαμμένους τοίχους της Αβάνας εκπέμπει ένα από τα στιχάκια σου, αυτό που λέει πως το «ηθικό της επανάστασης είναι πιο ψηλά από τα αστέρια».

*Σκέφτομαι πως εκεί ψηλά στον ουρανό θρησκείες και ιδεολογίες βρήκαν ένα ράφι ικανό να αντέξει το βάρος του φορτίου της ελπίδας για ένα μέλλον πιο φωτεινό και έπεισαν τον Δον Κιχώτη να αποσύρει το βλέμμα του από τους φανταστικούς ανεμόμυλους και να στρέψει το βλέμμα του με επιμονή στον ουρανό. Κοίτα τον! Ακόμη κοιτά ψηλά στον ουρανό περιμένοντας, δεν βλέπει έτσι τι γίνεται στη γη. Είμαι σίγουρος πως όταν επιστρέψει το βλέμμα του στον κόσμο μας και εισπνεύσει όσο από το ρεαλισμό τού επιτρέψουν τα καχεκτικά του πνευμόνια, θα γονατίσει σεμνά στο έδαφος και θα τείνει μια μισομαδημένη μαργαρίτα στους ονειροπόλους νησιώτες, με τα υγρά μάτια και τα σφιχτά κορμιά, ως ένδειξη φιλίας και αγάπης.

*Φοβάμαι όμως πως οι Κουβανοί δεν θα μπορέσουν να τον δουν και να ανταποκριθούν στο κάλεσμά του, το μυαλό τους είναι φυλακισμένο στο νοητικό μπουντρούμι που έχτισε γι' αυτούς η ύλη με την απατηλή λάμψη και το μετατρέψιμο πέσος (δολάριο) της διπλής οικονομίας. Σαν σε αγκίστρι η σκέψη του μέσου Κουβανού παραδίδεται στο κυνήγι των αγαθών που το «καλό» πέσος μπορεί να του εξασφαλίσει και είναι έτοιμος να κάνει πολλά γι' αυτό, να πει ψέματα, να ζητιανέψει χωρίς ενοχές, να επιδοθεί στο παράνομο εμπόριο πούρων και οτιδήποτε άλλου μοιάζει να έχει αξία για τους Δυτικούς νεο-αποικιοκράτες τουρίστες και τουρίστριες. Ακόμη και τη σάρκα του να πουλήσει είναι πρόθυμος, κρεμώντας την στα «τσιγκέλια του σεξοτουριστικού κρεοπωλείου».

*Δεν ξέρω αν η υγεία σου σού επιτρέπει να δεις όλα όσα σου αποκαλύπτω στη σεμνή αυτή επιστολή μου, είμαι σίγουρος πως αν τα έβλεπες δεν θα τα επέτρεπες, όμως υπάρχουν παντού και είναι ο κανόνας που κατοικεί στα «ενδιάμεσα» διαμερίσματα που έχτισαν οι εξαθλιωμένοι εργάτες στα ψηλοτάβανα εγκαταλειμμένα αρχοντικά της Αβάνας Βιέχα. Οπως είμαι σίγουρος πως δεν θα επέτρεπες στους διεφθαρμένους αξιωματούχους να κατακλέβουν τις εύρωστες τουριστικές επιχειρήσεις, τις οποίες θα έπρεπε να προστατεύουν, ή στους ανέκφραστους αυστηρούς αστυνομικούς να κόβουν κλήσεις σε όσους από τους κατοίκους βρίσκονται μακριά από τη γειτονιά τους χωρίς λόγο, φορώντας τους χειροπέδες και προάγοντάς τους στα αστυνομικά τμήματα, φοβισμένους και πισθάγκωνα δεμένους.

*Είμαι σίγουρος πως αν μπορούσες θα χάριζες ξανά πηγαία χαμόγελα στο λαό σου που σε λατρεύει ακόμη, θα χόρευες μαζί τους στα στενά δρομάκια της Αβάνας μια κυκλωτική σάλσα ρουέδα, χτυπώντας δυνατά παλαμάκια κάθε φορά που ο κομαντατόρ πρόσταζε «φεστιβάλ ντε πελότα». Ως τότε σε ενημερώνω πως ο αγαπημένος σου αδελφός Ραούλ αποκτά όλο και περισσότερους οπαδούς που γράφουν στους τοίχους «Βίβα Ραούλ» ανυπομονώντας να τον δουν να εφαρμόζει τις μεταρρυθμίσεις που χρόνια τώρα υπαινίσσεται. Την επόμενη φορά που θα έρθω μπορεί τίποτα να μην είναι ίδιο· ώς το επανιδείν λοιπόν αντιγράφω μερικώς τις λίγες λέξεις που στοίχειωσαν αυτό μου το ταξίδι...«η πραγματικότητα δεν είναι τίποτα άλλο παρά μόνο το διάφανο πέπλο της φαντασίας», που τόσο λατρεύω να αγγίζω απαλά στα κακοφωτισμένα στενά της Αβάνας πριν το φεγγάρι με τα υγρά μάτια μου κάνει μια στοργική αγκαλιά αποχαιρετισμού.