|

Η εβδομάδα που διανύουμε ξεκίνησε με τα debates και στιγματίστηκε απ' αυτά. Σ' ένα ανορθολογικό πολιτικό σύστημα, τα πολιτικά επιχειρήματα και το ιδεολογικό πλαίσιο διαλόγου μένουν πάντα απ' έξω. Στην αποπροσανατολιστική ζύμωση που προηγήθηκε σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής αυτών των τηλεμαχιών, όλοι όσοι ανησυχούσαν γι' αυτές υπέκρυπταν το γεγονός πως η μάχη δεν (θα 'πρεπε να) είναι τηλεοπτική αλλά ιδεολογική. Η πολιτική ως θέαμα απομακρύνει τους πολιτικούς και τους πολίτες από την ουσία των ζητημάτων και τους καθηλώνει σε μια δηλωσιακή-λακωνική αλήθεια που αφήνει χώρο για ερμηνείες, σχετικισμό και υποκειμενικότητα. Ο πολιτικός λόγος όταν βρίσκει μια χαραμάδα να βγει στην επιφάνεια της αντιπαράθεσης μοιάζει με χρησμό. Είναι γνωστό σε όσους συμμετέχουν σε αυτό το θεαματικό πολιτικό παιχνίδι ότι κάθε μια από τις δηλώσεις των πολιτικών αρχηγών, ο μη πολιτικός λόγος των αριθμών, των τεκμηρίων, των επιφαινόμενων περιέχει ορισμένους βαθμούς αλήθειας και ορισμένους βαθμούς ψεύδους. Τίποτε δεν είναι απόλυτα αληθινό ή απόλυτα ψεύτικο, δίνοντας ακόμη περισσότερο χώρο σε ταχυδακτυλουργικούς χειρισμούς της πραγματικότητας από τους τηλεοπτικούς αστέρες των τηλε-καφενείων. Σ' αυτή την ανορθολογική πραγματικότητα που δίνει πεδίο λαμπρό στην ερμηνεία και τη φήμη, δηλαδή στην παρα-πληροφόρηση, πρέπει να προστεθεί και η πρωτοφανής απαγόρευση της δημοσίευσης των δημοσκοπήσεων 15 μέρες πριν από τις εκλογές με την αιτιολογία ότι επηρεάζουν! «Χαίρω πολύ, και τα μέσα και οι δημοσιογράφοι επηρεάζουν, θα τους απαγορεύσεις να λειτουργούν;», θα απαντούσε ένας σκεπτικιστής πολίτης. «Ναι, αλλά οι δημοσκοπήσεις επηρεάζουν με ραγδαίο τρόπο και αξιώνουν να υποκαταστήσουν την πραγματικότητα», θα απαντούσε ο συνήγορος της απαγόρευσης και θα ελάμβανε την απάντηση πως «και τα μέσα ενημέρωσης την πραγματικότητα δηλώνουν ότι αντιπροσωπεύουν και μάχονται να την καλυτερεύσουν». Και ο διάλογος θα μπορούσε να συνεχιστεί επ' αόριστον. Για να είμαστε ειλικρινείς, αυτό που χρειάζεται είναι επικαιροποίηση στο πλαίσιο λειτουργίας τόσο των μέσων όσο και των εταιρειών δημοσκοπήσεων και των σχέσεων που συνάπτουν μεταξύ τους, κριτήρια διαφάνειας που θα εγγυώνται την επιστημονική εγκυρότητα κάθε μιας από τις εταιρείες αυτές γιατί κάθε απαγόρευση βγάζει από τα κλουβιά τους τα παπαγαλάκια όλων των χρωμάτων. Η έλλειψη πλαισίου είναι αυτή που καθιστά την τηλεοπτική πραγματικότητα κυρίαρχη και της επιτρέπει να αποκρύψει πως διαθέτει σπόνσορες και ιδιοκτήτες. Κάθε φορά που χαίρεται το μισό πολιτικό σύστημα γιατί τα μέσα κατακεραυνώνουν τον αντίπαλο, ξεχνούν πως σε λίγο έρχεται η σειρά τους, αφού για το μόνο για το οποίο ενδιαφέρονται τα media είναι η επιβεβαίωση πως αυτά έχουν το πάνω χέρι, πως τα «μέσα είναι το μήνυμα» και η κυριαρχία τους είναι αναμφισβήτητη. Το πολιτικό σύστημα θα είναι πάντα υπόλογο για τις επιλογές του και τους αργούς χρόνους που διαθέτει σε σχέση με τους αμείλικτους ταχείς τηλεοπτικούς χρόνους. Οι εκπρόσωποι των καναλιών (ακόμη και αυτών που δεν μετέδωσαν το debate) θα συναντιούνται σε κάποια αίθουσα ξενοδοχείου για να κρίνουν τις αποφάσεις του πολιτικού συστήματος, ως εκπρόσωποι όχι των δημοσιογράφων, αλλά των επιχειρήσεων όπου εργάζονται. Μ' αυτόν τον τρόπο θέτουν τους όρους ενός διαλόγου ανάμεσα στο πολιτικό σύστημα και το τηλεοπτικό σύστημα, όπου αυτοί είναι διαμεσολαβητές χωρίς να επιδέχονται κάποια κριτική. Παραμένουν κριτές των πάντων και τιμητές της τηλεοπτικής πραγματικότητας, που αποκρύπτει το γεγονός πως δεν είναι η ζωή αλλά αναπαριστά τη ζωή ή, καλύτερα, την εικονοποιεί επιλεκτικά.
|