Υπάρχουν δύο πολύ ενδιαφέρουσες στιγμές στη διαδικασία της (κατα)γραφής σκέψεων σαν αυτές που εκτίθενται στο Βαρδάρη τα Σάββατα.
Η πρώτη ενδιαφέρουσα στιγμή είναι όταν αμέσως μετά τη γέννηση μιας σκέψης-εικόνας-ιδέας ικανής να καταγραφεί γεννιέται και μια ιδιαίτερα ισχυρή επιθυμία για να καθηλωθεί εδώ ή καλύτερα να συλληφθεί για πάντα. Αυτή η επιθυμία γεμίζει χαρτοπετσέτες εστιατορίων, αποδείξεις και άλλες επιφάνειες που μπορούν να φιλοξενήσουν λέξεις, άρα και νοήματα της στιγμής. Πρόκειται για ερασιτεχνικές φωτογραφίες που παγώνουν τη στιγμή της σημασίας των νοημάτων τα οποία λόγω της ρευστής φύσης τους θα συνεχίσουν να ρέουν, παράγοντας και πολλές άλλες σημασίες που είναι όμως καταδικασμένες να χαθούν.
Αυτές οι στιγμιαίες νοηματικές εικόνες των σκόρπιων σημειώσεων που στη συνέχεια κείνται πάνω στο γραφείο, μέσα σε τσέπες, ανάμεσα σε σελίδες βιβλίων, έχουν την ίδια αξία με αυτή των αναμνηστικών φωτογραφιών από τις οικογενειακές στιγμές του παρελθόντες ή τις σχολικές εκδρομές. Αποτελούν κομβικά σημεία εκκίνησης επαναφοράς στη μνήμη και αναβίωσης όχι μόνο των στιγμών που πέρασαν αλλά και των συναισθημάτων που μας χάρισαν. Στην τεχνολογική τους εκδοχή αυτές οι σημειώσεις-αναμνηστικές φωτογραφίες τοποθετούνται με επιμέλεια στη μνήμη των κινητών τηλεφώνων και άλλων καταγραφικών φορητών συσκευών που οφείλουν την επιτυχία τους κυρίως στο γεγονός ότι διαθέτουν μνήμη ή, για να το πω καλύτερα, διαθέτουν τη δυνατότητα να παράγουν μνήμη.
Για παρόμοιους λόγους έχουν γίνει διάσημα αυτά τα κίτρινα χαρτάκια υπενθύμισης που βρίσκονται κολλημένα σχεδόν σε όλους τους χώρους όπου κατά κύριο λόγο ζει και αναπνέει ο δυτικός άνθρωπος: στο γραφείο και το σπίτι. Τέτοια χαρτάκια σπάνια υπάρχουν στο μπάνιο ή την κρεβατοκάμαρα, ίσως γιατί οι φυσικές ανάγκες και ο ύπνος δεν χρήζουν υπενθύμισης. Θεωρώ πως μέτοχοι άλλων πολιτισμών με δυσκολία θα μπορούσαν να καταλάβουν αυτή τη μέριμνά μας να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας διάφορες υποχρεώσεις, σκέψεις και ιδέες με αυτό το πλήθος των τεχνασμάτων. Κάποιοι άλλοι πολιτισμοί είναι εξοικειωμένοι με την ιδέα ότι οι σκέψεις και οι ιδέες χάνονται όπως γεννιούνται, με φυσικότητα· οι υποχρεώσεις πηγάζουν από μέσα και όχι από χαρτάκια που σου υποδεικνύουν τι έχεις να κάνεις. Αυτοί οι «άλλοι άνθρωποι» θα αναρωτιούνται για τη δεινή θέση του δυτικού ανθρώπου, την τυραννία της επιθυμίας να κρατήσει το πλήθος των σκέψεων που θεωρεί ικανές να καταγραφούν και για το ότι επιτρέπει σε ένα μικρό κομμάτι χαρτί να του υποδεικνύει τι πρέπει να κάνει την επόμενη στιγμή, την επόμενη μέρα, την επόμενη ζωή.
Σε αυτή τη διαδικασία βρίσκεται η δεύτερη ενδιαφέρουσα στιγμή της καταγραφής των σκέψεών μας. Υπάρχει μια εναλλακτική λύση: Να επιτρέπεις με ικανοποίηση στις πιο λαμπρές και ηχηρές ιδέες να σου ξεφύγουν και να καταλήξουν στον ίδιο τόπο που πάνε και οι στιγμές όταν χάνονται. Να είσαι σκηνοθέτης και με χαρά στο τελικό μοντάζ να εξαιρείς τα καλύτερα πλάνα που τράβηξες χωρίς να τα λυπηθείς ή να θρηνήσεις γι' αυτά. Να γράφεις τις πιο κοινές, τις πιο καθημερινές, τις πιο σεμνές από τις σκέψεις σου, αφήνοντας τις πολύπλοκες και επιβλητικές να χαθούν, να περιπλανηθούν και να σβήσουν με την ίδια φυσικότητα με την οποία γεννήθηκαν. Αυτό θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε ελευθερία μαζί με πολλά πολλά άλλα. |
